ανακοίνωση

Επιστρέφουμε αρχές Σεπτεμβρίου.

Τετάρτη, 3 Ιουλίου 2019

Η ΑΣΧΗΜΗ ΤΕΧΝΗ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΑΝΗΘΙΚΗ

Άρθρο του Francesco Lamendola
Μετάφραση & σημειώσεις: Θεόδωρος Λάσκαρης


Πίνακας του Picasso
Ό, τι και να λένε κάποιοι σύγχρονοι διανοούμενοι με τους ομιχλώδεις στοχασμούς τους σχετικά με το τέλος της ωραίας τέχνης, η άσχημη τέχνη είναι μία αντίφαση, διότι η τέχνη είναι η έκφραση του συναισθήματος του ωραίου, το οποίο είναι έμφυτο και αποτελεί ένα από τα λίγα σίγουρα και βέβαια σημεία αναφοράς καθ’ όλη την επικίνδυνη πορεία της ανθρώπινης ζωής. Γι’ αυτό η άσχημη τέχνη είναι μία λογική αντίφαση: εάν είναι άσχημη, δεν είναι τέχνη. Ωστόσο, εάν υποθέσουμε ότι είναι δυνατόν να δεχτούμε μία ασχήμια ως τέχνη, αυτό ισοδυναμεί με μία ενέργεια που δεν είναι μόνον αντιαισθητική αλλά ακόμη και ανήθικη. Πράγματι, ο εορτασμός του άσχημου, του παραμορφωμένου, του παθολογικού, του αποτρόπαιου, του αηδιαστικού, όπως κάνουν πολλοί αυτοαποκαλούμενοι καλλιτέχνες, ποιητές, ζωγράφοι, μουσικοί, σημαίνει ότι πηγαίνουν σκόπιμα εναντίον ενός από τους λίγους φάρους που λάμπουν μέσα στο σκοτάδι της νύχτας της ύπαρξης, δηλαδή την αισθητική αίσθηση του ανθρώπου και πιο συγκεκριμένα την ανάγκη του για το ωραίο. Η εσκεμμένη δημιουργία άσχημων και αποκρουστικών έργων, που όμως παρουσιάζονται -ιδιαίτερα από τους κριτικούς- ως καλλιτεχνικά, ωστόσο, πηγαίνει ενάντια στην ηθική και εμφανίζεται σαν κάτι το διαβολικό, με την κυριολεκτική έννοια του όρου: κάτι που σκοπεύει να αναδεύσει το λασπώδη και αποτρόπαιο πυθμένα που ευτυχώς βρίσκεται απομονωμένος και κοιμισμένος στα πιο σκοτεινά και αβυσσαλέα σπήλαια της ανθρώπινης ψυχής. 

Εάν σκεφτούμε τη δύναμη που έχουν οι καλλιτέχνες, οι ποιητές, οι συγγραφείς, οι μουσικοί, οι τραγουδιστές στο να προσανατολίζουν και να καθορίζουν το συλλογικό φαντασιακό, στο να κατασκευάζουν την αντίληψη του κόσμου που έχουν οι άνθρωποι στην κοινωνία μας, γίνεται εύκολα κατανοητό ποια τεράστια ευθύνη βαραίνει τις πλάτες τους. Αυτοί συχνά καταχρώνται τη δύναμη την οποία έχουν για να ικανοποιήσουν τα γούστα της αγοράς, τα οποία δεν έχουν τίποτα να κάνουν με τη φυσική ευαισθησία των ανθρώπων. Και προσθέτουμε, για λόγους σαφήνειας, αν και δεν θα έπρεπε να ήταν αναγκαίο: των κανονικών ανθρώπων. Το γεγονός είναι ότι η σύγχρονη κοινωνία, ακριβώς λόγω των ιδιοσυστατικών χαρακτηριστικών της μοντερνικότητας, δεν τροφοδοτεί τα υγιή ένστικτα του κόσμου, αλλά πολύ συχνά, εκείνα τα άρρωστα και τα παρανοϊκά. Είναι αυτά που ερεθίζει, ενθαρρύνει και εγκρίνει. Σε αυτό υποστηρίζεται από μία διάχυτη κουλτούρα του σχετικισμού και από εκείνη τη δόλια μορφή μαύρης μαγείας που σφετερίζεται το όνομα της επιστήμης και με στόμφο παρουσιάζεται με την ετικέτα της ψυχανάλυσης: μία από εκείνες τις τυπικές νοητικές κατασκευές της μοντερνικότητας, οι οποίες απέκτησαν το status των αποκεκαλυμμένων αληθειών, ενώ δεν είναι άλλο από αρρωστημένες φαντασίες.

Πίνακας του Rossetti
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι παρατηρήσεις που κάνει πάνω στην τέχνη ένας σημαντικός ιστορικός της τέχνης και συνθέτης, ο Matteo Marangoni (1876- 1958), στο βιβλίο του Come si guarda un’opera d’arte (ελ. Πως κοιτάζουμε ένα έργο τέχνης): “Γιατί δεν υπάρχει λογοκρισία για το άσχημο γούστο; Γιατί πρέπει να είναι νόμιμη η δημοσίευση των πιο γλυκανάλατων ελαιογραφιών, των πιο ασήμαντων μυθιστορημάτων ή η μετάδοση της πιο χυδαίας μουσικής; Θα δοθεί η συνηθισμένη απάντηση: Εάν αυτά τα πράγματα πουλάνε σημαίνει ότι αρέσουν, ότι υπάρχει ένα κοινό που τα ψάχνει, κάθε κοινό έχει την τέχνη που του αξίζει. Δυστυχώς έτσι είναι, το μέσο επίπεδο του μουσικού γούστου του κοινού μας είναι ακόμη πολύ χαμηλό. Όμως είναι ακόμη πιο άσχημο το γεγονός ότι δεν γίνεται τίποτα για να εκπαιδευτεί η κοινωνία και να αποκτήσει ένα ανώτερο αισθητικό επίπεδο.

Μου φαίνεται σαν να ακούω να λένε: “Ο καθένας έχει το δικαίωμα να έχει το γούστο που θέλει, χωρίς γι’ αυτό να προσβάλει ή να βλάπτει τους άλλους: όλα αυτά πέραν από τις κοινωνικές και ηθικές θεωρήσεις.” Ιδού το λάθος, η παλιά νοοτροπία δύσκολα πεθαίνει. Είναι λάθος να θεωρούμε ανήθικο μόνο εκείνο που προσβάλει άμεσα την λεγόμενη ηθική αίσθησή μας. Ακόμη και ένα άσχημο ποίημα, μία χυδαία μουσική, ένας αποκρουστικός ζωγραφικός πίνακας είναι ανήθικα, διότι έμμεσα, υποστηρίζουν, κολακεύουν, ευνοούν την νοητική τεμπελιά, το κακό γούστο, τον πιο ευτελή συναισθηματισμό των μαζών, που έχουν ήδη πληγεί από ελαττώματα τέτοιου είδους. Και κανείς δεν θα μπορεί ποτέ να πει πόσο αυτά τα 'αισθητικά δηλητήρια' εξασθενίζουν την ψυχολογία και επομένως την ίδια την ψυχή ενός λαού.


Σημειώσεις του Μεταφραστή:

Α) Εάν συγκρίνουμε τα παλαιότερα έργα τέχνης με αυτά που δημιούργησε το ρεύμα της μοντέρνας τέχνης, δεν θα ανακαλύψουμε μόνον μία λανθασμένη φιλοσοφία τέχνης ή μία πνευματική αστοχία, αλλά ένα βαθύ και τρομακτικό μίσος, μίσος προς μία συγκεκριμένη Κοσμοθεώρηση. Και φυσικά, το μίσος πάντα καλύπτεται από φανταχτερά ενδύματα πολυσύνθετων νοητικών κατασκευών και ψευδό-φιλοσοφιών.

Η έγχρωμη λέξη (Πολιτισμός) πάνω από το άρθρο (εδώ) σε συνδυασμό με τους πίνακες που ακολουθούν, αποτελούν μία επιτομή της παρακμής της εποχής μας (εκτός βέβαια του γέλωτος που προκαλεί το οξύμωρο του σχήματος).

Β) Κάποιος μπορεί να διερωτηθεί: πως γίνεται να μην υπάρχουν άνθρωποι με δημόσιο λόγο που να ξεσηκωθούν και να καυτηριάσουν αυτά τα μοντέρνα έργα τέχνης; Πως εξηγείται, για παράδειγμα, το γεγονός ότι δεν βρέθηκε κάποιος από τους ιθύνοντες του κόμματος της ΝΔ να αρνηθεί το αισθητικά απαίσιο νέο σύμβολο αυτού του κόμματος; Η εξήγηση μπορεί να δοθεί μέσα από την ακόλουθη αφήγηση: κάποτε βρέθηκα σε μία εκδήλωση στην οποία μεταξύ των άλλων, παρουσιάστηκαν και έργα παρόμοια με αυτά που είδατε στην πρώτη σημείωση. Εκεί συνάντησα έναν γνωστό μου δικηγόρο και πάνω στην συζήτηση τον ρώτησα: “Mα σου αρέσουν αυτοί οι πίνακες ζωγραφικής”; Δεν μου απάντησε λέγοντάς μου τη γνώμη του, αλλά μου είπε: “Θα αμφισβητήσουμε εμείς τον τάδε που είναι παγκόσμια αναγνωρισμένος;

Εν ολίγοις, υπάρχει το είδος του ‘μορφωμένου βλάκα’, ο οποίος από τη μία πλευρά δεν έχει εσωτερική καλλιέργεια και από την άλλη δεν έχει εμπιστοσύνη στην κρίση του ώστε να λάβει το θάρρος να εναντιωθεί στο κάθε ‘ισχύον ρεύμα’.


Γ) Επειδή ορισμένοι υποστηρίζουν ότι η μοντέρνα τέχνη έχει δυνατότητες συμβολισμού και υπερρεαλιστικών ταξιδιών (πχ. ο σουρρεαλισμός), που δεν τις είχε η προμοντέρνα τέχνη, δείτε μία σειρά ζωγραφικών έργων του 16ου αιώνα, στα οποία ομορφιά, συμβολισμός και ταξίδι στο υπερρεαλιστικό πηγαίνουν μαζί. Δείτε λοιπόν το παρακάτω: The Augsburg Book of Miracles (1552) και επίσης εδώ και εδώ.

11 σχόλια:

  1. Η όχι και τόσο πρόσφατη θεώρηση για τη μοντέρνα τέχνη είναι πως τα πάντα είναι τέχνη!!
    Οτι κατεβάσει το κεφάλι του "καλλιτέχνη", σε όποιοα μορφή, χρώμα, υλικό, σύλληψη είναι τέχνη..πως να μη χαθεί η μπάλα..Οταν έκανα το μάθημα ιστορία της Ευρωπαικής τέχνης και έφτασα στα πρώτα δέιγματα τη μοντέρνας "τέχνης" ήμουν σίγουρος για τις διαμάχες που θα είχα με την καθηγήτρια..όπως και έγινε..Η κλασσική μου ερώτηση ήταν : είναι δυνατόν να είναι αυτό (το πράγμα) τέχνη;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Πάνω σε αυτό είναι μεταξύ άλλων βασισμένη η ταινία Never look away (2018). Ξεκινάει το σενάριο από τη ναζιστική Γερμανία (degenerate art)όπου ένας ζωγράφος σαν παιδί βλέπει τους πίνακες των μοντέρνων "ζωγράφων" της κακιάς ώρας και όταν μεγαλώνει το σκάει απο Ανατολική Γερμανία στη Δυτική όπου ανθίζει το ρεύμα της μοντέρνας τέχνης. Εκεί πλέον βλέπουμε το πόσο διαταραγμένοι είναι όλοι τούτοι και καμία σχέση με τέχνη δεν έχουν, παρά μόνο με εκκεντρικότητα και ανάγκη να εκφράσουν τον οχετό που έχουν στο κεφάλι τους.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Αγαπητέ Θεόδωρε,

    Επίτρεψέ μου να σημειώσω πως όχι μόνον άγγιξες την ρίζα αυτού του βαθύτατου θέματος αλλά την περιέγραψες, κι όλας, με μία λέξη στην πρώτη σου σημείωση [την (Α)]: Το μίσος!…

    Θα παραπέμψω στο παρακάτω σύντομο απόσπασμα της σελίδος 79 του περιοδικού ‘The Freeman’ (1966), εδώ:
    https://mises-media.s3.amazonaws.com/The Freeman 1966_2.pdf

    Marxism in One Minute

    THE WHOLE GOSPEL of Karl Marx can be summed up in a single sentence: Hate the man who is better off than you are. Never under any circumstances admit that his success may be due to his own efforts, to the productive contribution he has made to the whole community. Always attribute his success to the exploitation, the cheating, the more or less open robbery of others. Never under any circumstances admit that your own failure may be owing to your own weaknesses, or that the failure of anyone else may be due to his own defects – his laziness, incompetence, improvidence, or stupidity. Never believe in the honesty or disinterestedness of anyone who disagrees with you.

    This basic hatred is the heart of Marxism. This is its animating force. You can throw away the dialectical materialism, the Hegelian framework, the technical jargon, the «scientific» analysis, and millions of pretentious words, and you still have the core: the implacable hatred and envy that are the raison d’etre for all the rest.

    –HENRY HAZLITT


    Ακολουθεί η μετάφραση:

    Ο Μαρξισμός σε ένα λεπτό

    Ολόκληρο το ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ του Καρλ Μαρξ μπορεί να συνοψιστεί σε μία μόνον φράση: Να μισείς τον άνθρωπο που ζεί καλλίτερα από εσένα. Ποτέ, δε, σε καμία περίπτωση να μην παραδεχτείς ότι η επιτυχία του μπορεί να οφείλεται στις δικές του προσπάθειες, στην παραγωγική του συμβολή σε ολόκληρη την κοινότητα. Πάντοτε να αποδίδεις την επιτυχία του στην εκμετάλλευση, στην εξαπάτηση, στην -περισσότερο ή λιγότερο- ληστεία των άλλων. Σε καμμία περίπτωση να μην παραδεχθείς ότι η δική σου αποτυχία μπορεί να οφείλεται στις δικές σου αδυναμίες ή ότι η αποτυχία οποιουδήποτε άλλου μπορεί να οφείλεται σε δικά του ελαττώματα: την τεμπελιά του, την ανικανότητά του, την απερισκεψία του και την έλλειψη προνοητικότητός του ή την ηλιθιότητά του. Ποτέ να μην πιστεύεις στην ειλικρίνεια ή στην ανιδιοτέλεια αυτού που διαφωνεί μαζί σου.

    Αυτό το βασικό μίσος είναι η καρδιά του Μαρξισμού. Αυτή είναι η κινητήριά δύναμίς του. Μπορείς να πετάξεις τον Διαλεκτικό Υλισμό, τον Εγελιανισμό, την ασυνάρτητη/ακαταλαβίστικη διάλεκτο, την επιστημονικοφανή ανάλυση και τα εκατομμύρια των επιτηδευμένως επιδεικτικών λέξεων, και να εξακολουθείς να κατανοείς τον πυρήνα του, που είναι: το αμείλικτο μίσος και ο φθόνος, που αποτελούν τον βασικότερο λόγο ύπαρξης όλου του υπολοίπου κατασκευάσματος.

    –ΕΡΡΙΚΟΣ ΑΖΛΙΤ


    Σχετικά με τον Henry Hazlitt: https://en.wikipedia.org/wiki/Henry_Hazlitt,
    και το περιοδικό ‘The Freeman’: https://fee.org/the-freeman/

    Όσον αφορά, τώρα, την «Μοντέρνα» ή «Αριστερή Τέχνη», θα είναι αρκετό το να μην ξεχνούμε πως η Αριστερά αποτελεί πολιτική κατηγοριοποίηση των μαρξιστογενών υλιστικών πολιτικών κινημάτων του περασμένου αιώνα, των οποίων τα ιδεολογήματα όπου εφαρμόστηκαν στην πράξη έφεραν αποτελέσματα ανελεύθερα, απάνθρωπα, εγκληματικά και ολέθρια για τους λαούς --βλέπε τα περισσότερα από 260 εκατομμύρια θυμάτων Δημοκτονίας ('Democide': νεολογισμός του Δρος Ροδόλφου Ι. Ρούμμελ του Πανεπιστημίου της Χαβάη, που ο ίδιος ορίζει ως την «δολοφονία πολιτών από την ίδια τους την κυβέρνηση»)· αν και προσωπικώς θα τα ονόμαζα ορθότερα ως «θύματα καταλόγων προγραφής» (βλ. Γκούλαγκ, Κατύν, Δεκεμβριανά, κα.)…

    -Γιώργος

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Με αφορμή το εύστοχο άρθρο σας, αλλά και τις εξίσου εύστοχες παρατηρήσεις σας,
    ίσως σε επόμενες δημοσιεύσεις σας, θα πρέπει να ασχοληθείτε με τα εξής συναφή ερωτήματα.

    Γιατί ενώ ζούμε στην εποχή του ατομικισμού, εν τούτοις τα άτομα δεν έχουν προσωπικότητα και άποψη ;
    Γιατί ακόμα και όσοι έχουν προσωπικότητα και άποψη, εν τούτοις δεν την εκφράζουν ;
    Γιατί δεν καλλιεργείται η χρήση του μυαλού και της λογικής εν γένει στην καθημερινότητα ;
    Γιατί όσοι τολμούν να πραγματοποιήσουν λογικές σκέψεις - κριτική κλπ δεν βρίσκουν βήμα, αλλά και όταν βρίσκουν αποδοκιμάζονται ;
    Γιατί οι πάσης φύσεως "διανοούμενοι", "καλλιτέχνες" κλπ που στηλιτεύονται στο άρθρο σας, βρίσκουν όχι μόνο βήμα, αλλά και υποστηρικτές τόσο εύκολα ;

    Μάλλον τα πράγματα είναι πιο βαθιά απ' όσο φαίνεται.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Καποια στιγμη,η συντακτικη ομαδα του Θεοδοτου,ας δημοσιευσει,ενα αρθρο για την χορτοφαγια.
    Μια επικινδυνη ανοησια,η οποια,ολως τυχαιως,προωθειται μονον στην Λευκη φυλη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Κατ αρχήν η λέξη χορτοφαγία είναι λάθος. Η σωστή είναι φυτοφαγία.
      Ως επι 40ετία φυτοφάγος και πατέρας 2 υγειέστατων φυτοφάγων, που ποτέ δεν γεύθηκαν ζωικές "τροφές", παρακαλώ για αποδείξεις, ή έστω ενδείξεις οτι η φυτοφαγία είναι "επικίνδυνη ανοησία".
      Υπάρχουν φυτοφάγοι σε όλες τις φυλές, οι οποίοι την προωθούν.

      Διαγραφή
    2. Τοξότη, αστόχησες!

      Διαγραφή
  6. Καποια στιγμη,η συντακτικη ομαδα του Θεοδοτου,ας δημοσιευσει,ενα αρθρο για την επικίνδυνη ανοησία αυτών που γράφουν οτι η χορτοφαγια είναι μια επικινδυνη ανοησια,η οποια,προωθειται σε όλες τις φυλές.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Οι διατροφικές συνήθειες του οποιουδήποτε είναι παντελώς αδιάφορες για το μπλογκ. Επίσης αδιάφορο και 'κούφιο' επιχείρημα είναι το πως επειδή κάτι γίνεται από πολλούς αυτόματα σημαίνει πως είναι και το σωστό και/ή αποδεκτό.

      Όσοι δεν τρώνε κρέας για ηθικούς λόγους έχουν συνήθως κάποιες ενδιαφέρουσες φιλοσοφικές θέσεις. Οι Vegans από την άλλη είναι ψυχικά και διανοητικά άρρωστα άτομα.

      Διαγραφή
    2. ..."Οι Vegans από την άλλη είναι ψυχικά και διανοητικά άρρωστα άτομα."
      Πολυ σωστα Θεοδοτε.Ανηκουν μεσα σε εναν ιδεολογικο χωρο,που προωθει συγχρονως(και ολως τυχαιως),τον εθνομηδενισμο,την ομοφυλοφιλια,την χρηση κανναβεως και αλλων ψυχοτροπων ουσιων,την υιοθεσια αλλοφυλων "προσφυγων",τον αντιμιλιταρισμο,φεμινισμο κτλ.
      Μια απλη απορια:Γιατι δεν προωθουν τον Βεγκανισμο στους εισβολεις Μουσουλμανους,της Ευρωπης,αλλα και γενικως στις Μουσουλμανικες χωρες.
      Γιατι η σφαγη ζωων στις Μουσουλμανικες χωρες,δεν τους "αγγιζει";
      http://esxatianasxesi.blogspot.com/2016/09/blog-post_36.html

      Διαγραφή
    3. Tην αποψη του Ιστολογιου ζητησα,οχι την δικη σου.
      Αυτην κρατα την,για τον εαυτο σου.

      Διαγραφή