ανακοίνωση

To blog θα κάνει μια παύση για τις επόμενες ημέρες. Τα λέμε ξανά αρχές Σεπτεμβρίου.

Κυριακή, 22 Μαρτίου 2015

ΟΙ ΚΥΡΙΑΡΧΟΙ ΤΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ

   
Άρθρο του Lorenzo Vitelli   (www.lintellettualedissidente.it)
Μετάφραση –επιμέλεια Ιωάννης Αυξεντίου


- […]Αυτό είναι δόξα για εσένα.
- Δεν καταλαβαίνω τι εννοείτε  ως ''δόξα'',- είπε η Αλίκη. 
 Ο Αυγουλίνος χαμογέλασε  περιφρονητικά- Είναι φυσικό να μην καταλαβαίνεις… εάν δεν στο εξηγήσω εγώ. Σημαίνει: “αυτός είναι ένας συντριπτικός συλλογισμός για εσένα!”
- Αλλά ''δόξα'' δεν σημαίνει ''συντριπτικός συλλογισμός'',- αντέταξε η Αλίκη. 
- Όταν εγώ  μεταχειρίζομαι μία λέξη - είπε ο Αυγουλίνος, με τόνο αρκετά απαξιωτικό - σημαίνει ακριβώς εκείνο που εγώ επέλεξα να την κάνω να σημαίνει…τίποτα περισσότερο τίποτα λιγότερο. 
- Το ζήτημα είναι -είπε η Αλίκη-εάν εσείς μπορείτε να κάνετε τις λέξεις να σημαίνουν τόσα πολλά διαφορετικά πράγματα. 
- Το ζήτημα είναι -είπε ο Αυγουλίνος-ποιος είναι  ο  κυρίαρχος…αυτό είναι όλο.

 (Lewis Carroll, «Μες στον Καθρέφτη και Τι Βρήκε Εκεί η Αλίκη»)

Οι λέξεις δεν είναι μόνον λέξεις, είναι οι σημασιολογικές γέφυρες που συνδέουν τη συλλογική φαντασία με την πραγματικότητα. Είναι η πραγματικότητα όπως παρουσιάζεται από μία κοινότητα. Αυτή η παρουσίαση μπορεί να είναι περισσότερο ή λιγότερο αληθής, περισσότερο ή λιγότερο ιδεολογική. Μεταβολή της έννοιας των λέξεων σημαίνει μεταβολή του τρόπου με τον οποίο τα άτομα αντιλαμβάνονται το υπάρχον. Ενώ οι διάλεκτοι και οι γλωσσικές ιδιαιτερότητες εξαφανίζονται και η γλώσσα γίνεται μία μονόδρομη διαδικασία που επιβάλλεται από τα πάνω-όπως για παράδειγμα οι νεολογισμοί  ομοφοβία, ανθρώπινα δικαιώματα, λιτότητα κλπ - η σημασία των λέξεων δεν γεννιέται πλέον αυθόρμητα από την κοινότητα. Η διαδικασία νοηματοδότησης εντός του λεξικού δεν καθορίζεται από κοινού, αλλά είναι μονοπώλιο κάποιων. 

Όπως λέει ο Αυγουλίνος, το σημαντικό είναι να καταλάβουμε ποιος είναι ο κυρίαρχος. Κάποιοι κρατούν το μονοπώλιο των εννοιών, εφευρίσκουν λέξεις παγίδες και ''σημασιολογικά γκέτο'' στα οποία απομονώνουν την ανταγωνιστική σκέψη. Δίπλα από κάθε κοινωνικό-πολιτική στρέβλωση μία σειρά παραγόντων - συμπεριλαμβανομένων των μέσων μαζικής ενημέρωσης, των διανοουμένων, των ακαδημιών, των πανεπιστημίων, των εφημερίδων και των πολιτικών- διαστρέφουν την σχέση μεταξύ των εννοιών και των σημαινόντων, καθιστώντας λειτουργικά για τα συμφέροντα τους τα γεγονότα, τα συμβάντα , τις εκδηλώσεις. 

Παλαιότερα, οι ζωοτρόφοι μάρκαραν την περιουσία τους  (βοοειδη & πρόβατα).
Σήμερα τα σύγχρονα βοοειδή και πρόβατα, μαρκάρκονται μόνα τους...
Το  σλόγκαν “Je suis Charlie”, για παράδειγμα, έγινε μία διαφημιστική μάρκα, τέθηκε πάνω από την πραγματικότητα  γίνοντας πιο αληθινό από το πραγματικό, είναι μία σημασιολογική στενότητα που στιγματίζει αμέσως όποιον βγαίνει από αυτήν ως ''υποκινητή του μίσους''. Αλλά ποιός είναι Charlie; Τι σημαίνει “Je suis Charlie”; Πραγματικά τίποτα, γιατί από εκείνο το συμβάν δεν έχουμε κανένα ουσιαστικό στοιχείο. Στην συλλογική φαντασία έγινε το σύμβολο της ελευθερίας. Πίσω από αυτά τα σλόγκαν, τα γεγονότα εξαφανίζονται, μένουν μόνον οι ερμηνείες, που διαμεσολαβούνται από τις λέξεις, που κάποιοι άλλοι διαχειρίζονται- πάντα από τα επάνω!-με έναν μονοδιάστατο τρόπο. 

Και η πραγματικότητα που πήγε; Φιλτραρισμένη, διαμεσολαβημένη, αναπαραγμένη, κακοποιημένη, ποδοπατημένη: ζούμε σε έναν κόσμο ομοιωμάτων. Η γλώσσα καταφέρνει να εισέλθει τόσο πολύ στην καθημερινότητα μας, που θέτουμε υπό αμφισβήτηση ακόμη και τα προφανή, ακόμη και έννοιες όπως 'άνδρας' και 'γυναίκα', 'οικογένεια' και 'ταυτότητα', 'πόλεμος' και 'ειρήνη'. Ενώ η ορθή πληροφόρηση γίνεται μία πολυτέλεια για λίγους, και η αληθινή σημασία των λέξεων ανήκει μόνον στους πιο μορφωμένους, η μεγάλη μάζα δεν σκέπτεται πια με την γλώσσα, αλλά είναι η γλώσσα που σκέπτεται για εκείνη. 


ΥΓ του ΘΕΟΔΟΤΟΥ: "Σφαγή" λαμβάνει χώρα μεταξύ των δημοσιογράφων του Charlie Hebdo για το ποιός θα βάλει στην τσέπη του το μεγαλύτερο ποσό από τα 30.000.000 ευρώ που κέρδισαν από τις πωλήσεις του περιοδικού, μετά τη δολοφονική επίθεση εναντίον των γραφείων του. Κάποια πράγματα, ως φαίνεται, δεν αλλάζουν ποτέ...

3 σχόλια:

  1. Γράφει ο Βαρώνος μυνχάουζεν:

    Άλλο ένα εξαίρετο άρθρο από τον κ. Ιωάννη Αυξεντίου. Πραγματικά η κατάσταση που ζει η Ευρώπη στις μέρες μας, και η Ελλάδα μέσα σε αυτήν, μη πως και σχεδόν όλος ο κόσμος, ανοίκουν σε σφαίρες πέρα αυτής της πραγματικότητας. Ιερείς αγιάζουν άθεες κυβερνήσεις, στρατοί καταργούνε τα σύνορα της ίδιας τους της χώρας, αστυνόμοι αδιάφοροι και ανίκανοι στο έγκλημα, γραφειοκρατία που πνίγει και εμποδίζει τη κάθε διαφοροποίηση, Μ.Μ.Ε. που εφόσον αμφισβητηθούν οι μύθοι και οι θρύλοι, προδοτικών καθεστώτων, σε καλούν να σε αναγκάσουν σε δημόσια συγγνώμη και να πάρεις πίσω τα λόγια σου, ώστε να σε συγχωρήσει το καθεστώς. Όπου ένας βρωμερός ψεύτης και τσαρλατάνος μπορεί να βρίζει τα σύμβολα της χώρας, μέρος της οποίας μπορεί και να διοικεί και άμα κάποιος, πει τι κάνει και τι λέει και ζητήσει εξηγήσεις μετά αυτός θα πρέπει να ζητήσει εξηγήσεις επειδή ζήτησε να του ζητήσουν εξηγήσεις. Η χώρα όπου άμα κάποιος μιλήσει ενάντια τω θρύλων των νεκρών του κτιρίου που τώρα το βεβηλώνουν αυτοί οι ίδιου που ανέδειξε πρέπει να ζητήσει συγγνώμη για τα αισθήματα ανθρωπάριων, κλεφτών και ψευτών, άμα είναι κοπέλα όμορφη και σχετικά επιτυχημένη δεν έχει προσωπικότητα και είναι προϊόν πλαστικής. Ζούμε σε μία χώρα όπου η δημόσια ομορφιά των χώρων και η κομψότητα των ανθρώπων κυνηγιέται σα να 'ναι ο διάολος επί της γης, επειδή θεωρείται κοπρόψυχο εκ μέρους των ανθρώπων και του κράτους να είναι εμφανίσιμοι και οι χώροι καθαροί. Γιατί η ευπρέπεια και η ομορφιά είναι ορατή απόδειξη ανισότητας, στα μάτια, εκείνου που "δεν" είναι κοπρόψυχος, χτυπάει η καταπίεσή του καθαρού χώρου, του ωραίου προσώπου και της ευπρεπούς εμφάνισης. Η ελευθερία είναι ο εξαναγκασμός να ζούμε σε μία χώρα όπου τα στάνταρ έχουν εξαφανισθεί.

    Αυτά που ζούμε ανοίκουν στη σφαίρα της σουρεαλιστικής λογοτεχνίας, η αλίκη, τα έργα του Καφκα και πολλών άλλων συγγραφέων που κατέγραφαν όνειρα (η ουσία του σουρεαλισμού), μας δίνουν μάθημα για το τι να περιμένουμε άλλο σε αυτή τη κατάσταση.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Η κατασταση της συγχησης των εννοιων δεν ειναι αποκλειστικο προνομοιο των ''αριστερων'', μαστιζει και την αποδω πλευρα. Τρανταχτο παραδειγμα το ''εξω οι ξενοι''. Η πρωτη κινηση που θα πρεπει να κανεις σε εναν πολιτικο, και οχι μονο στιβο, ειναι να ξεχωρισεις ΠΟΙΟΣ και ΓΙΑΤΙ αποτελει τον αντιπαλο σου, με την ευρητερη εννοια του ορου. Σκοπος και συνθημα επομενως θα επρεπε να ειναι το ''εξω οι διεθνιστες, αριστεροι και δεξιοι''.

    ΥΓ; Επειδη ομως ανηκαμεν και ανηκομεν εις την δυσιν, και καμια αλλαγη δεν φαινεται να ερχεται στον οριζοντα, η δυτικη πολιτικοκοινωνικη ελιτ ''βολευεται'' με το να βαζουν οι εθνικιστες απεναντι τους τον ''μεταναστη'', των φτωχο και τον κατατρεγμενο. Οταν το καταλαβουν αυτο οι οποιες εθνικες ηγεσιες, τοτε θα δουν αποτελεσματα...

    ΑπάντησηΔιαγραφή